این فرانسوی های نازنین

منتقدان، بخش رقابتی جشنواره کن شصت و هشتم را به یک کورس بهاره سه اسبه تشبیه کرده بودند. کورسی که در نهایت «کارول» ساخته تاد هینس، «آدمکش» به کارگردانی هو سیائو سین و «پسر سائول» اثر لاسلو نمس را در دور آخر خود می دید اما درست به سبک غافلگیری های یک مسابقه اسب سواری، «دیپان» فیلمی که کمتر شناخته شده بود توانست نخل طلا را به دست بیاورد. شاید چون سوارکار ماهری داشت. شاید چون ساخته ژاک اودیاری بود که همیشه رابطه خوبی با برگزار کنندگان جشنواره داشته. کارگردان «زنگار و استخوان» سال 2009 هم توانسته بود با «یک پیامبر» جایزه بزرگ فستیوال را به خودش اختصاص دهد. جایزه ای که امسال به «پسر سائول» اثر تحسین شده لاسلو نمس رسید. خیلی ها فکر می کردند یک فیلم اولی، دست خالی جشنواره را ترک خواهد کرد. اما نمس آن قدر خوش شانس بود که بتواند نامی برای خودش دست و پا کند و بسیاری را از الآن منتظر فیلم بعدیش بگذارد. «پسر سائول» روایت گر داستان یک کارگر یهودی در آشوویتش است. موضوع این اثر مجارستانی می تواند در آینده هم خیلی به کمک سازندگانش بیاید. کسی چه می داند شاید حتی هالیوودی که همیشه به یهودی ها و هولوکاست علاقه نشان داده، از الآن برنده اسکار بهترین فیلم خارجی زبانشان را انتخاب کرده باشند.

به سنت هر ساله آمریکایی ها امسال هم به شدت کن را رصد می کردند. تعدادی از سرشناس ترین صاحبان دست های پشت پرده هالیوود مثل هاروی واینستین باز هم به جنوب فرانسه آمدند و شروع به استعداد یابی و خرید فیلم از بازار مشهور جشنواره کردند. آنها البته مثل هر سال تعدادی از فیلم های مهم اکران تابستانه شان را هم برای افتتاح به کوت دازور آورده بودند. فیلم هایی مثل «مکس دیوانه» و «Inside Out» که به شدت هم با تحسین منتقدان مواجه شدند. برخی حتی به کنایه می گفتند انیمیشن جدید دیزنی- پیکسار بهترین فیلمی بود که دیدند. حضور این دو فیلم در کنار آثاری چون «مرد غیر منطقی» ساخته وودی آلن با بازی اما استون و واکین فینیکس، انیمیشن «شازده کوچولو» و «داستانی از عشق و تاریکی» نخستین تجربه کارگردانی ناتالی پورتمن که اقتباسی از روی خاطرات آموس از، نویسنده اسرائیلی است، باعث شده بود که بخش خارج از مسابقه هم به رونق بخش رقابتی باشد.

اگر بگوییم امسال زنانه ترین دوره جشنواره کن در طول تاریخ بود، پر بیراه نگفته ایم. قبل از معرفی فیلم های هر بخش، مشخص شد فیلمی که جشنواره امسال را افتتاح می کند «سربلند» امانوئله برکو است. این نخستین بار بود که اثری از یک کارگردان خانم، وظیفه افتتاح کن را بر عهده می گرفت و بیش از 10 سال از آخرین باری که یک فیلم فرانسوی در شب اول نمایش داده می شد می گذشت. از سوی دیگر حضور تصویر اینگرید برگمن روی پوستر رسمی جشنواره و حضور دختر سرشناسش، «ایزابلا روسلینی» به عنوان رئیس هیئت داوران بخش نوعی نگاه فضا را زنانه تر هم می کرد. از سوی دیگر چهار نفر از اعضای هیئت داوران بخش اصلی را هم خانم ها تشکیل می دادند: رزی دی پالما، سوفی مارسو، سیه نا میلر و روکیا ترائوره. شاید همین ها بود که باعث شد یکی از عجیب ترین قوانین تاریخ فستیوال کن هم مخصوص بانوان وضع شود. قانونی که به موجب آن هیچ یک از خانم ها حق ندارند بدون کفش پاشنه بلند روی فرش قرمز راه بروند. البته از این دست قوانین من در آوردی همیشه بوده. حتی همین امسال به خاطر سرعت یافتن مراسم رد کارپت اعلام شد هیچ ستاره ای حق انداختن عکس سلفی را ندارد. که البته مورد توجه حضار قرار نگرفت و تعداد زیادی از بازیگران با هوادارانشان سلفی هم انداختند. اما شاید هیچ یک از این عکس های خلاف قانون هم حاشیه ای را که تصویر بازیگران فیلم «ناهید» ایجاد کرد، به دنبال نداشتند. تصویری که نوید محمدزاده از خودش با «لباس توریستی» و پژمان بازغی منتشر کرد آن قدر در فضای مجازی سر و صدا کرد که آقای بازیگر مجبور به نشان دادن عکس العمل شد. البته همه این حواشی با رسمی شدن لباس اعضای تیم «ناهید» بر طرف شد یا به عبارت بهتر وارد فاز جدیدی شد. نقدهایی که در مورد نخستین ساخته سینمایی آیدا پناهنده نوشته شد حاوی نکات و سوالات جدی و قابل توجهی در مورد صیغه و جامعه اسلامی بود. تعدادی دیگر از منتقدان هم به محدودیت های زن ایرانی پرداختند و این که با وجود ضعف های قابل توجه و تقلید از «جدایی نادر از سیمین» همین که یک زن ایرانی توانسته از جامعه به ادعای آنها «بسته» ایران، فیلمی برای کن بسازد، کار بزرگی کرده و ستودنی است. «ناهید» که در بخش «نوعی نگاه» حاضر شده بود، توانست جایزه «آینده روشن» را مشترکا با یک فیلم هندی به خودش اختصاص دهد. در نهایت پرونده تنها نماینده ایران، با فروخته شدن حق پخش فرانسه اش به شرکت ممنتو فیلمز بسته شد. این شرکت پیش از این پخش کننده «جدایی نادر از سیمین» و تهیه کننده «گذشته» به کارگردانی اصغر فرهادی هم بوده.

البته به جز «ناهید» فیلم های دیگری هم از آسیا شرکت کرده بودند. به طوری که می توان نقش قاره کهن در جشنواره امسال را بسیار پر رنگ دانست. «آدمکش» بدون شک مهم ترین فیلم آسیایی جشنواره بود که در بخش رقابتی اکران شد و در نهایت توانست جایزه بهترین کارگردانی را هم کسب کند. فیلمی که منتقدان به شدت تحسینش کردند، به عقیده بسیاری می توانست جوایزی در بخش هایی مثل بهترین تدوین را هم ببرد. اگر کن چنین بخش هایی می داشت. فیلم «خواهر کوچک ما» ساخته هیروکاتزو کورئدا هم از دیگر محصولات سینمای آسیا بود که آن هم با نظر نسبتا مثبت منتقدان مواجه شد. در جشنواره ای که آثاری چون «دریای درختان» را بی رحمانه «هو» کردند، همین «نظر نسبتا مثبت» هم جای شکر دارد.

در روز پایانی هیئت داوران جشنواره امسال به ریاست برادران کوئن، جایزه بهترین فیلمنامه را به فیلم «مزمن» محصول مکزیک اختصاص دادند. جالب است بدانید این دوره برای نخستین بار در تاریخ برگزاری جشنواره، بخش رقابتی دو رئیس هیئت داوران داشت. پس آنها از اهدای جوایز اشتراکی ابایی نداشتند. در زنانه ترین جشنواره تاریخ کن، دو جایزه بهترین بازیگر زن هم اهدا شد. یکی به امانوئله برکو برای فیلم «Mon Roi» و دیگری رونی مارا برای «کارول». عجیب است که سهم ساخته جدید تاد هینس فقط یک جایزه در بخش بهترین بازیگر زن بود. پیش بینی می شد جشنواره کن که همیشه به فیلم هایی با موضوعات جنسی و همجنس گرایانه علاقه داشته، حداقل جایزه ویژه ژوری را به «کارول» بدهد. خصوصا که منتقدان هم فیلم را پسندیده بودند. اما جایزه ویژه هیئت ژوری به «لابستر»، نخستین ساخته انگلیسی زبان یورگوس لانتیموس یونانی رسید. با این وجود جشنواره امسال با «کارول» ادای دینش را به همجنس گرایان انجام داد. هر ساله در حاشیه کن جایزه ای به اسم «نخل دگرباشی» به بهترین فیلم با موضوعات  مربوط به LGBT اهدا می شود. اتفاقا رئیس این دوره هیئت داوران «نخل دگرباشی» یک خانم ایرانی- آمریکایی به اسم دزیره اخوان بود. او و دیگر اعضای هیئت داوران این بخش تصمیم گرفتند جایزه شان را در سال 2015 به «کارول» اهدا کنند.

در دوره ای که کارگردانان صاحب نامی چون متیو گارونه و پائولو سورنتینو نتوانستند با فیلم های انگلیسی زبانشان بدرخشند، آخرین جایزه بخش رقابتی هم برای بهترین بازیگر مرد به فیلم «اندازه یک مرد» و هنرپیشه فرانسویش وینسنت لیندون اختصاص پیدا کرد.

انتهای پیام/ 

/ 0 نظر / 51 بازدید